Sýrtýna çantasýný atýp, cebinde pasaportu, bir tren bileti (Interrail) öðrenci harçlýðýyla yabancý ülkeleri tek baþýna gezmek hangi gencin hayallerini süslememiþtir?
Bir Siyah Saçlý Kadýnýn Gezi Notlarý, Buket Uzuner'in üç kitabýnýn kuzeyinde Norveç, Ýsveç, Finlandiya, A.B.D., Cezayir, Danimarka ve Rusya'da sýrt çantasýyla yaptýðý uzun tren yolculuklarý sýrasýnda dünyayý, kendini ve 'öteki'ni keþfediþinin hikayesidir.

Belki sevgili, belki arkadaþ, belki de kardeþtiler...
Ama, eski bir yazýn sevincini böyle yürekten özlemelerine bakýlýrsa, onlar ancak has çocukluk arkadaþý olmalýydýlar.
Eski bir yazý hâlâ tutkuyla özlemek, yalnýzca çocukluk arkadaþlarýnýn ayrýcalýðýdýr.Eski âþýklar, geçmiþteki yazlarý hüzünlü bir özlemle anarlar!

Halide Edib Adývar'ýn 1936 yýlýnda Paris'te kaleme aldýðý bir cinayet romaný, Yolpalas Cinayeti. Bu kýsa roman, Adývar'ýn güçlü anlatýmýný göstermesi bakýmýndan son derece deðerli. Kitap, 1900'lerin baþýnda Þiþli'de bir konakta iþlenen bir cinayetin görüldüðü dava ile baþlýyor ve o yýllarýn Ýstanbul'una dair gözlemler eþliðinde anlatýlýyor. Dönemin Ýstanbul'unu, kentte yaþayan aydýnlarýn Türkiye'ye ve Avrupa'ya bakýþlarýný, yeni yeni bilincine varýlan sýnýf çatýþmalarýný gözler önüne seriyor.

'Hepsi kördü, hepsi suçluydu: zorbalarý alkýþlayan onlardý, kötüleri el üstünde tutan, göklere çýkaran onlardý; iyileri, zayýflarý, iyiliði, zayýflýðý sinekler gibi ezen onlardý. Bu dünyayý onlar bu hale getirmiþlerdi. Belki de hepsi Emel'di. Hiç deðilse Emel'dendi hepsi de, hepsi de Emel'in çirkin bir gölgesiydi.' Her þey bir tutku nesnesi olabilir. Yemek yapmak bile. Ne olursa olsun. Mutfak Çýkmazý'nýn kahramaný Divitoðlu'nun yaþamýný bu tutku altüst eder.

'Acaba þimdi nerelerde? Anneannem, annem, babam ne yapýyorlar þimdi? Öyle bir yer var mý? Varsa bile, annemin çiçek suladýðý daracýk teras orada mý? Kolanvurduðum balkon demiri? Komik bir adam ne hakla acýklý þeyler yazýyor?'
Tiyatro ve sinema sanatçýsý Müjdat Gezen, çocukluðunun Ýstanbul'unu, aile bireylerini, arkadaþlarýný ve aþklarýný anlattýðý kitabý Galiba Ben Sanatçýyým'ý yazarken kronolojik sýra izlememiþ. Böylece 'anýlar' yerine 'anýmsamalar' kitabý çýkmýþ ortaya; yýllar içinde, geri dönüþlerle anlatmýþ anlatacaklarýný. Ýyi de yapmýþ; Gezen'in kalemiyle birlikte anýlara dalýyorsunuz kitabý olurken.

'... Gece kýyamet kopmuþ saat 1'i 15 geçe. Hemen karþý tepeden ve çatal þeklindeki iki kayalýðýn arasýndan açýlan otomatik silahýn çýkardýðý gürültü yýrtmýþ gecenin karanlýðýný. Tüm konuþmalar, þakalaþmalar bitiyor o anda. Tüm mevzilerin üzerinden geçen 'cýv cýv' mermi sesleri gömmüþ tüm arkadaþlarý mevzilerin içine. Halý gibi hepsi mevzilerine üst üste, yan yana yapýþmýþlar. Deðil ne olduðunu anlamak, kafalarýný kaldýrýp etraflarýna bakmak mümkün deðil... Mevzilerin hemen altýnda baþka bir kýyamet kopuyormuþ bu arada. Cüneyt uzmaným dayanamamýþ ve ne oluyor diye mevzisinden doðrulmasýyla dere yataðýndan

Anselma, yaþlý ve emekli bir öðretmendir. Roma’daki evinde yýllardýr yalnýz baþýna yaþamakta, artýk tanýyamadýðý bu dünyada kendini gereksiz hissetmektedir. Her günü acý ve hüzün doludur. Bir yaz gecesi çöp tenekesinin dibinde terk edilmiþ olaðanüstü bir papaðan bulur. Luisito adýný verdiði papaðan, Anselma’nýn yüreðindeki buzlarý eritecek, sevgiyi yeniden keþfetmesini saðlayacaktýr. Tüm bir yaþamýyla hesaplaþmayý göze alan Anselma, Luisito sayesinde, dünyanýn ona unutturmaya çalýþtýðý yaþama sevincini yeniden duymaya baþlayacaktýr. Ta ki...

Kýran Resimleri'ni okumaya baþladým ve daha ilk bölümde çarpýldým. Ayný acýlarla aðlayýp ayný sevinçlerle gülen insanlarýn sadece bir günde can düþmaný kesilip birbirlerini boðazlayýþlarýnýn, gerçeküstü, inanýlmaz ve vahþi öyküleriydi anlatýlanlar. Ýnci Aral, kanlý Kahramanmaraþ olaylarýndan insan manzaralarý çýkarýyordu. Bu bir 'katliam kroniki' idi. Kýran resimleri, yalnýz Türkiye resimleri deðil; Asya, Afrika ve Latin Amerika manzaralarý bunlar. Afganistan'da, Lübnan'da, Habeþistan, Salvador ya da Kamboçya'da kývýrcýk saçlý, beyaz ya da badem gözlü kadýnlar hep ayný kýran ..........................................

Bir Anadolu kasabasýnda, çeltikçi aðalarýn yönetmeliklere karþý gelerek ektikleri çeltik sýtmaya neden olur. Ýdealist ve genç kaymakam tüm tecrübesizliðiyle, sýtmaya tutulan kasaba halký adýna aðalarla mücadeleye giriþir. Ancak kaymakam kasabadan ardýndan teneke çalýnarak sürülür. Teneke idealizm ve baskýn güç arasýndaki mücadelenin romaný.

Sýradan, yoksul bir Fransýz köyünün sakin yaþamý, günün birinde çalýlýklarýn arasýnda bulunan bir cesetle birden deðiþir. Köylüler, ýrgatlar, han müþterileri, gezgin satýcýlar, sepetçiler bu cesetle birlikte akýþý deðiþen günlük hayata katýlýrlar. Albert Vidaile "ayýþýðý kuyumcularý" aracýlýðýyla bir cinayeti aydýnlatýrken, bir yandan da taþranýn yaþama biçimini ve yerleþik ahlak kalýplarýný sorgular.

Çamaþýrcýnýn Kýzý, Çukurova öykülerinin yanýnda büyük þehir öykülerinin de yer aldýðý bir Orhan Kemal kitabý. Öykülerin her biri, mutsuz, ama umutsuz olmayan; bezgin ama düþlerini býrakmayan ve hep dýþarýdaki hayatlarýn pýrýltýsýna özenen kiþileri anlatýyor. Ucuz romanlarla yerli filmlerin yapay dünyasýnda, yýldýz olma hayallerine yapýþan Neriman; yaþama sevincini her an yeniden yeþerten küçük cambaz kýz; tüm varlýðý olan atý Gümüþ'ü takýntý haline getiren Halo, Orhan Kemal'in çok yakýndan gözlediði insanlarýn günlük dramýný aktardýðý,

"Bana 'içimin derinliðinde' ne olduðu sorulduðunda, bunda herkesin 'içinin derinliðinde' aðýr basan tek bir aidiyetin, bir bakýma 'kiþinin derin gerçekliðinin', doðarken ebediyen belirlenen ve artýk deðiþmeyecek olan 'öz'ünün varolduðu inanýþý yatýyor; sanki geri kalanýn, bütün geri kalanýn -özgür insan olarak katettiði yolun, benimsediði inanýþlarýn, tercihlerin, kendine özel duygusallýðýnýn, yakýnlýklarýnýn, sonuçta yaþamýnýn- hiçbir önemi yokmuþ gibi." Kimlik insanýn zamanýn içindeki inceliþinde onu dünyaya baðlayan bir ayna. Amin Maalouf, Ölümcül Kimlikler'de çok yönlü ve saydam bir sorgulamanýn eþiðinde, aynadaki görüntünün tutulabileceðine iþaret ediyor. Ölümcül Kimlikler, dünyanýn yeni zamanlarýnda insanlýðýn küllerinden kuracaðý düzenin temeline konan bilge bir taþ.